Her güzel buluşun bir de karanlık tarafı var mıdır? Yoksa buluşlar aslında "karanlık" amaçlar için yapıldı da biz mi sonradan onları "aydınlığa" devşirdik?
Bugün konforumuzun ve hızımızın temelini oluşturan en önemli iki disipline bakalım:ErgonomiveBilgisayarlar.
-Ergonomi, sadece ofis koltuğumuzda rahat etmemiz için doğmadı. II. Dünya Savaşı’nda tank mürettebatının daracık alanlarda hata yapmadan savaşabilmesi ve pilotların karmaşık kokpitlerde yanlış düğmeye basıp çakılmaması için, yani "öldürme ve hayatta kalma" verimliliğini artırmak için disipline dönüştü.
-Bilgisayarlar, bugün bu yazıyı yazabilmemiz için değil; Alan Turing’in Alman Enigma şifrelerini kırması, devasa Colossus’un gizli mesajları deşifre etmesi ve ENIAC’ın balistik füzelerin rotasını hesaplaması için geliştirildi.
Peki, bugün ne değişti? Sadece aktörler ve teknolojinin adı.
Şu an tanıklık ettiğimiz ABD-İsrail-İran gerilimi, tarihin en büyük "Yapay Zeka Askeri Sözleşme Savaşı"na sahne oluyor. Sahadan gelen son bilgilere baktığımızda tablo çok net:
Anthropic (Claude):Pentagon ile 200M$'lık sözleşme aşamasındayken otonom silah ve kitle gözetimi kısıtlamalarını kaldırmayı reddettiği için "tedarik zinciri riski" ilan edilerek dışlandı.OpenAI & xAI (Grok):İbre bu tarafa kaydı. OpenAI, insan denetimiyle aktif askeri ağ anlaşmasını imzalarken; xAI, Pentagon ile "her türlü yasal kullanım" anlaşmasıyla gizli sistemlerde yerini aldı.Palantir & Anduril:Yıllardır olduğu gibi hedefleme ve dron sürülerinde ana rolü üstleniyor.İsrail:BölgedeLavenderveGospelgibi yapay zeka sistemlerini doğrudan hedef belirleme için aktif olarak kullanıyor.
Görüyoruz ki; yapay zeka artık sadece bir asistan değil, tarihin en büyük ölçekli istihbarat ve hedefleme operatörü haline gelmiş durumda.
Savaş, hangi çağda ve hangi teknolojiyle olursa olsun insanlık için her zaman bir yıkımdır. Ancak tarihin tekerrür eden bir gerçeği var ki; teknolojik sıçramalar maalesef en büyük bütçelerin ayrıldığı bu çatışma dönemlerinde yaşanıyor. Dileğim ve temennim, bu devasa teknolojik gücün yıkım için değil, en kısa sürede diplomatik ve bürokratik çözümlerle barışa hizmet edecek bir noktaya evrilmesidir.
Sizce teknoloji, savaşın doğasını mı değiştiriyor yoksa sadece yıkımın hızını mı artırıyor?
Does every great invention have a dark side? Or were they born in the shadows of conflict, only to be "repurposed" for the light later?
If we look at the two pillars of our modern world—ErgonomicsandComputing—the answer is striking.
-Ergonomicswasn’t born from a desire for comfortable office chairs. It was forged in the heat of WWII. It was a necessity to ensure tank crews could operate in cramped steel boxes without failing, and to prevent pilots from crashing because a cockpit button was too hard to reach. It was about optimizing "lethality and survival."
-Computersweren't built for us to scroll through feeds. They were built to break the unbreakable. From Alan Turing’sBombecracking the Enigma to the massiveColossusdeciphering secret Nazi strategic messages, and theENIACcalculating ballistic trajectories, digital logic was a weapon of war before it was a tool for peace.
Today, history isn't just repeating itself; it's accelerating.
Looking at the current reports from the US-Israel-Iran operations (Feb 2026), we are witnessing the largest "AI Military Contract War" in history:
Anthropic (Claude):After refusing to lift restrictions on autonomous weapons and mass surveillance, they were declared a "supply chain risk" by the federal government and sidelined.OpenAI & xAI (Grok):The tide has shifted here. OpenAI has reportedly signed classified military network agreements (active with human supervision), while xAI signed an "all legal use" deal for integrated secret systems.Palantir & Anduril:They remain the backbone of targeting and autonomous drone swarms.Israel:Systems likeLavenderandGospelare currently active in identifying and processing targets at an unprecedented scale.
We are seeing AI transition from a "digital assistant" to the primary operator of intelligence and targeting.
War is a tragedy, regardless of the technology used. While it is a grim reality of human history that the greatest technological leaps often come when budgets are limitless and stakes are existential, we must not lose sight of the human cost. I hope that this immense power will soon shift from the battlefield to the boardroom of diplomacy, seeking bureaucratic and peaceful resolutions rather than tactical ones.
Is technology changing the nature of war, or is it just making destruction more efficient?
#ArtificialIntelligence #TechHistory #Ergonomics #AI #DefenseTech #FutureOfWar #Innovation #Nanobanana #War
Volkan Çalışıyor
Industrial Designer